onderdeel van deKunstClub.nl


Melk stoken

Melk stoken is een in West-Europa vrijwel on­bekende techniek, oor­spronkelijk afkomstig uit Slavische landen zoals Oekraïne en Wit-Rusland. Tegenwoordig ook in Rusland nog redelijk bekend en gebruikt.

Het werk kan uit alle soorten klei worden ge­maakt, van draaiklei en fijne chamotteklei tot grove (raku) klei en zilverzandklei. Het wordt normaal biscuit gestookt op 950 ºC.

Vervolgens wordt het gedurende circa 10 minuten gedompeld in volle melk, halfvolle melk, karnemelk of mengsels hiervan. Na uitlekken en drogen worden de werkstukken gestookt op 200 tot 300 ºC en snel afgekoeld.

Alle plaatsen waar de melk in de klei is kunnen dringen worden bruin. Hoe hoger de stook­temperatuur, hoe donkerder het bruin. Bij 350 ºC ontstaat zwart. Halfvolle melk geeft mooi egale tinten. Volle melk geeft door de vetbolletjes een tekening in de kleur. Karne­melk geeft uiterst fraaie patronen van leksporen (net als in een drinkglas). We voegen ook wel suiker aan de melk toe, dan wordt het bruin wat donkerder en wat roder.

Delen van het werkstuk die (eventueel) met glazuur bedekt zijn, nemen nauwelijks melk op. De glazuurkleur wordt misschien enigszins beïnvloed en er vormt zich een soort sluier over het werk, die overigens voor de tweede stook ook weer weggenomen kan worden. Op deze manier kunnen bijzonder mooie combinaties worden verkregen.

Dit proces was vooral van belang in kleine landelijke pottenbakkerijtjes, waar glazuren moeilijk of niet beschikbaar waren. De bruine, diep in de gebakken klei doordringende laag maakt het werk namelijk behoorlijk waterdicht, zodat het voor huishoudelijk gebruik geschikt is. Wel is er een duidelijke smaak-beïnvloeding.

Wij raden daarom (in ieder geval voor onze produkten) huishoudelijk gebruik af.