onderdeel van deKunstClub.nl


Raku stoken en reduceren

Deze stookwijze omvat twee stappen.

Het (tevoren op 950 °C biscuit-gestookte) werk wordt in een hout- of gasgestookte raku-oven snel verhit tot even boven 1000 °C. Het is (gedeeltelijk) bestreken met een speciale laagsmeltende rakuglazuur. Als de glazuur gesmolten en uitgevloeid is, heeft het werk de eindtemperatuur bereikt . De oven wordt geopend en met een lange tang pakken we het oranjehete werk uit de oven. We laten het met langzame zwaaibewegingen korte tijd aan de lucht afkoelen. Dat gaat snel, vooral voor dunner en lichter werk. Dik en zwaar werk koelt uiteraard langzamer af. De glazuur stolt en craqueleert vervolgens, met andere woorden, er ontstaan talrijke fijne scheurtjes in de glazuurlaag. Tijdens deze fase hoor je het werk tinkelen.

Voor de tweede stap gebruiken we een reductieton. Deze is gedeeltelijk met een licht brandbaar reductiemiddel (zaagsel, houtsnippers, papiersnippers, textiel­frag­menten, stro, plukken schapenwol, gedroogd onkruid en ander tuinafval) gevuld. We stoppen het nog hete werk met de gecraqueleerde glazuurlaag in deze ton. De vulling vliegt in brand. Als de vlammen zich goed ontwikkeld hebben, sluiten we de ton luchtdicht af. Na korte tijd is alle zuurstof verbruikt. De vulling brandt dan niet langer, maar smeult, onder zware rookontwikkeling. Die rook zien we niet, de ton is immers afgesloten. In de ton zijn de effecten van de rook echter dramatisch. Hij dringt door de scheurtjes in de glazuur tot diep in de klei door. Alle klei-oppervlakken die niet met glazuur bedekt zijn, worden diep zwart gekleurd door de rook, meerdere millimeters diep.

Op dit meertraps-proces zijn vele variaties denkbaar. We hebben hiermee ook veel geëxperimenteerd en proberen voortdurend nieuwe ideeën uit..

Rakuglazuren zijn in meerdere typen te verdelen. We kennen glans, zijdeglans en mat. We kennen transparant en dekkend. We kennen kleurloos en gekleurd. En we kennen een speciale categorie, die tijdens de reductie in de zaagselton (sterk) van karakter verandert. Dergelijke glazuren worden gebruikt om bijvoorbeeld koper-effecten te verkrijgen. Zonder reductie is een turquoise glazuur blauwgroen, met reductie roodkoper. Die effecten en zeker ook de onvoorspelbaarheid ervan, maken de uitkomst van een rakustook altijd weer een verrassing!